02 Ekim 2014 tarihli ve 29137 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2014/6798 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe giren “Türkiye Ulusal Deniz Araştırma Stratejisi (TUDAS) Belgesi” kapsamında belirlenen eylem planı önceliklerinden biri, deniz hukuku alanında nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve bu alandaki istihdamın artırılmasıdır. Bu doğrultuda, deniz hukukuna yönelik akademik araştırmaların ve eğitim programlarının hayata geçirilmesi temel hedeflerden biri olarak öne çıkmaktadır.
Türkiye’nin üç tarafının denizlerle çevrili olması, deniz hukuku ve deniz politikaları alanındaki ilginin sürekliliğini zorunlu hale getirmektedir. Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’de uzun süredir devam eden deniz yetki alanı ihtilafları, Türkiye’nin uluslararası deniz hukukunda karşı karşıya kaldığı en temel sorunlardan bazılarını oluşturmaktadır. Öte yandan, Türk Boğazları’nın uluslararası deniz taşımacılığı açısından kritik bir geçiş güzergâhı olması, dünya ticaretinin büyük ölçüde denizyolu taşımacılığına dayanması, Türkiye’nin denizcilik sektöründe artan küresel rolü ve kara kökenli doğal kaynaklarının sınırlılığı gibi etkenler, ülkemizin deniz ve okyanus kaynaklarına olan ilgisini sürekli hale getirmektedir. Bu dinamikler, deniz hukuku ve politikalarının Türkiye açısından uzun vadeli ve öncelikli bir alan olarak ele alınmasını zorunlu kılmaktadır.
Dünya nüfusunun artması ve küresel ticaretin her geçen gün daha da büyümesi, denizlerin taşıdığı stratejik önemi artırmaktadır. Yüzeyinin yaklaşık %71’i denizlerle kaplı olan gezegenimizde bu geniş su kütleleri; ekonomik, çevresel ve jeopolitik açıdan büyük bir rol üstlenmektedir. Kıtalar ve ülkeler arası etkileşimi sağlayan denizler, uluslararası ticaretin bel kemiğini oluşturmaktadır. Denizyolu taşımacılığının temel unsurlarından biri olan limanlar ise, küresel mal akışının gerçekleştiği lojistik merkezler olarak kritik görevler üstlenmektedir. Türkiye özelinde değerlendirildiğinde, dış ticaretin yaklaşık %80’i deniz taşımacılığı aracılığıyla yürütülmekte olup, bu durum deniz yollarının ulusal ekonomi için taşıdığı önemi açıkça ortaya koymaktadır.
Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM), Türkiye’nin deniz hukuku alanında insan gücü kapasitesinin yetiştirilmesi ve deniz politikalarının etkili bir şekilde belirlenmesine destek olması amacıyla kurulan ve 6550 Sayılı Kanun kapsamında faaliyetlerini yürüten bir araştırma altyapısıdır.
DEHUKAM tarafından bu amaç doğrultusunda düzenlenen etkinlikte, deniz hukukunun temel kavramlarının yanı sıra uluslararası deniz hukukunun genel çerçevesi ve Türkiye’nin deniz politikasına ilişkin hukuki yaklaşımlar ayrıntılı biçimde ele alınacaktır. Ayrıca program kapsamında, deniz ticareti hukuku, deniz enerji faaliyetlerinin hukuki boyutu ve deniz çevresinin korunmasına yönelik düzenlemeler gibi uzmanlık gerektiren konular da değerlendirilecektir. Etkinlik sonunda katılımcıların, deniz hukukuna ilişkin kapsamlı bir bilgi birikimine sahip olmaları ve bu alanda yetkinlik kazanmaları amaçlanmaktadır.
Kapasite artırım programı Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde gerçekleştirilecektir. Bu eğitim, deniz hukuku alanında uzmanlaşmak isteyen öğrenciler ve uygulayıcılar için büyük bir fırsat sunacak, alanın önde gelen akademisyen, diplomat ve uygulayıcılarıyla tanışmalarına imkân sağlayacaktır.
Etkinliğin amaçları aşağıda detaylandırılmıştır:
Program 2 gün boyunca sabah ve öğleden sonra oturumlarından oluşacaktır. Eğitmenler konuşma süreleri kadar soru-cevap kısmına vakit ayıracak ve programı interaktif şekilde gerçekleştireceklerdir. Program Uluslararası Deniz Hukuku konuları ile başlayacak ve bu kapsamda deniz hukuku alanındaki uluslararası sözleşmeler ve bu sözleşmelere karşı Türkiye’nin tutumu derinlemesine ele alınacaktır. Bunun yanında Uluslararası Sözleşmeler, Doğu Akdeniz ve Ege Denizi sorunları incelenecektir. Devamında, deniz ticareti ve deniz kirliği konuları ile günümüzde hızla yaygınlaşan denizde yürütülen enerji faaliyetleri ve bunların hukuki boyutuna değinilecek, son bölümde ise Uluslararası Deniz Hukukunun en önemli branşlarından birisi olan Deniz Çevre Hukuku kısmına temas edilecektir. Böylelikle deniz hukukunun farklı branşları hakkında farkındalık oluşturulacaktır.